Poradnik

Brandbook (inaczej księga marki) – jak stworzyć księgę znaku? Czym jest brand book?

  • Ikona Holy Studio
    Holy Studio
  • 10 listopada 2023
  • 26 min czytania
Udostępnij wpis
Ilustracja z przykładowymi elementami brandingu – logo, typografią, paletą kolorów i ikoną

Świat brandingu pełen jest terminów, z których część postrzegana jest jako modne frazy czy jedynie chwilowe trendy. Ale istnieje kilka ponadczasowych pojęć, które zasługują na Twoją uwagę i dogłębne zrozumienie – jednym z nich jest brandbook. To nie tylko zbiór wytycznych opisujących markę, lecz przede wszystkim podstawowe narzędzie skutecznego zarządzania nią. Prawidłowo skonstruowana księga marki nie tylko wzmacnia jej rozpoznawalność i strzeże jej spójności, ale też pozwala zaoszczędzić czas, pieniądze i nerwy. Odkryj, dlaczego inwestycja w brand book może przynieść znaczne korzyści finansowe i strategiczne dla Twojej firmy.

Z tego poradnika dowiesz się:

  • Czym brandbook różni się od księgi znaku
  • Jakie elementy powinny znaleźć się w brandbooku
  • Dlaczego warto w nim uwzględnić komunikację marki
  • W jaki sposób możesz dopasować brandbook do Twoich indywidualnych potrzeb
  • Jakich błędów unikać w trakcie projektowania brandbooka
  • Na jakie trudności możesz napotkać, jeśli nie będziesz mieć księgi marki
  • Komu i w jaki sposób warto udostępnić Twój brandbook
  • Na jakie bariery w korzystaniu z brandbooka najczęściej trafiają pracownicy
  • Jak ułatwić Twojemu zespołowi i współpracownikom przestrzeganie zasad

Wprowadzenie

Czym jest brand book

Brandbook to kluczowy dokument definiujący tożsamość marki oraz zbiór zasad dotyczących używania logo wraz elementami key visualu. W jasny i przystępny sposób opisuje strategie komunikacyjne i wizualne, które są fundamentem dla każdego aspektu prezentacji firmy. Zawiera precyzyjne instrukcje, które pomagają uniknąć rozbieżności w prezentacji marki, co jest fundamentem dla utrzymania profesjonalnego obrazu w oczach klientów i partnerów. Dzięki brandbookowi twórca znaku marki może przedstawić instrukcję obsługi marki, wpływając na spójny wizerunek marki oraz jej znaku na różnych różnych platformach.

Różnice między księgą znaku, brand guidelines i brandbookiem

Księga znaku, brand guidelinesbrandbook to terminy, które choć bywają używane zamiennie, reprezentują różne aspekty opisywania tożsamości marki. Księga znaku skupia się na podstawowych elementach spójnej identyfikacji wizualnej marki, takich jak projekt logo, paleta barw i typografia, ustanawiając fundamenty dla dalszych działań projektowych. Brand guidelines rozwijają te podstawy, dostarczając bardziej szczegółowych wytycznych dotyczących komunikacji marki, stosowania elementów graficznych, projektowania materiałów i zachowania spójności w różnych mediach. Z kolei brandbook jest dokumentem najbardziej wszechstronnym. Łączy wytyczne wizualne i komunikacyjne z informacjami o misji, wizji, wartościach oraz strategii marki. Brandbook służy jako kompleksowe narzędzie wspierające spójne i efektywne przekazywanie wizji marki wewnątrz i na zewnątrz organizacji. Jest kluczowym źródłem wiedzy o marce dla kreatywnych, marketingu i zarządu firmy. Pomaga zapewnić zgodność działania wszystkich aspektów marki z jej strategicznym kierunkiem, co jest nieocenione w budowaniu silnej pozycji na rynku.

Mniej znany spirit book

Spirit book (księga ducha) to pojęcie znacznie rzadziej używane w kontekście brandingu. Odnosi się do dokumentu lub zestawu wytycznych, które opisują i definiują ducha marki, jej głębokie przekonania i misję. Dzięki niemu pracownicy i partnerzy biznesowi mogą lepiej zrozumieć, czym naprawdę jest marka, jakie wartości ją napędzają i jakie zachowania są z nią zgodne.

Warto zaznaczyć, że termin spirit book nie jest tak powszechnie używany jak brandbook, ale jest stosowany przez niektóre firmy jako dodatkowe narzędzie do definiowania i komunikowania esencji marki.

Brandbooki, wytyczne wizerunkowe i firmowe idee inspirują, kształcą i podnoszą rozpoznawalność marki. Żadna strategia marki nie osiągnie swojego potencjału, jeżeli zostanie zamknięta w czterech ścianach sali konferencyjnej, zatrzyma się w sferze czyichś prywatnych przemyśleń, czy też zostanie zagubiona na trzeciej stronie planu marketingowego. Wizja marki wymaga formy komunikacji, która jest łatwo dostępna, mobilna i dostosowana do indywidualnych potrzeb. Firmowe strony internetowe coraz częściej prezentują takie treści jak „O nas”, „Nasza filozofia” czy „Wartości naszej marki”, nie ograniczając się jedynie do szablonowych rozwiązań.

Czas ma znaczenie. Firmy przechodzące przez zmiany muszą jasno określić kierunek, w którym podąża marka. Często to właśnie proces kształtowania tożsamości marki przynosi przełomowe spostrzeżenia dotyczące jej istoty. Uświadamianie pracownikom, w jaki sposób mogą przyczyniać się do wzmacniania marki, jest nie tylko mądre, ale i korzystne dla całej organizacji.

Designing Brand Identity, Alina Wheeler
Infografika z ikonami przedstawiająca zakres brandbooka. Opisane na grafice elementy brandbooka to: logo, key visual, typografia, kolory, zasady, elementy prawne, komunikacja i przykłady zastosowań.

Elementy brandbooka

Jakie elementy zawiera dokument księgi marki i do czego służy

Kompletna księga marki dzieli się na trzy główne sekcje: komunikacja marki, wytyczne wizualne oraz aspekty prawne. Sekcja dotycząca komunikacji definiuje rdzeń przekazu i wartości marki, decydując, czy mamy do czynienia z pełnoprawnym brandbookiem, czy bardziej z księgą identyfikacji wizualnej. Wytyczne wizualne przekształcają te wartości w konkretne, spójne wskazówki graficzne, zapewniając jednolitą prezentację marki w różnych mediach. Choć aspekty prawne bywają pomijane w większości przypadków, stanowią ważne zabezpieczenie prawne dla wszystkich elementów tożsamości marki.

Podstawy komunikacji wizerunkowej

Komunikacja marki to esencja jej relacji z odbiorcami. W tej sekcji brandbooka określane jest, jak marka prezentuje i definiuje siebie za pomocą słów, tonu i przekazów, co pozwala na skuteczne i konsekwentne przekazywanie jej wartości i misji.

Najważniejsze elementy, na których można skupić się w tej sekcji, to:

  • Wartości marki – fundamentalne zasady i przekonania stanowiące rdzeń tożsamości marki.
  • Misja i wizja marki – definicja celu istnienia marki, problemu, który rozwiązuje, oraz dla kogo jest przeznaczona.
  • Ton i język marki – określenie tonacji komunikacji, preferowanego słownictwa oraz emocji, które marka chce wywoływać.
  • Próbki tekstów – przykładowe sformułowania, zdania i fragmenty tekstu, które oddają charakter marki.
  • Kluczowe wyrażenia – słowa i frazy kluczowe, które w pełni odzwierciedlają istotę marki i są używane do zapewnienia jednolitego przekazu.
Fragmenty strony internetowej Spotify, które przedstawiają zasady użycia logo, kolorystykę i uproszczone widoki aplikacji.
Wytyczne Spotify dla deweloperów zawierają instrukcje korzystania z elementów marki i aplikacji. Ich celem jest zachowanie spójności marki na różnych platformach.
Fragmenty strony internetowej Dropbox, które przedstawiają firmową kolorystykę, zasady użycia logo i sygnetu oraz ilustrację.
Brandbook Dropbox opisuje strategię marki. Poza wytycznymi graficznymi zawiera także założenia dotyczące komunikacji.

Przykłady dodatkowych elementów, które mogą zostać uwzględnione wg indywidualnych potrzeb marki, to:

  • Archetyp marki – uniwersalny wzorzec opisujący charakter i osobowość marki, nawiązujący do kulturowo zakorzenionych symboli, ułatwiający nawiązywanie głębszych relacji z klientami.
  • Storytelling – narracyjne przedstawienie historii, wartości i misji marki, służące zaangażowaniu odbiorców w różnych mediach i kontekstach.
  • Rekomendacje do mediów społecznościowych – sposoby prezentowania języka marki w mediach społecznościowych, od tonu po stylistykę.
  • Sytuacyjne przykłady komunikacji – konkretne przypadki ilustrujące komunikację marki w różnych kontekstach, takich jak korespondencja z klientem, posty na blogu, czy interakcje w mediach społecznościowych.
  • Ambasadorzy marki – zalecenia i wytyczne dla osób publicznie reprezentujących markę: od pracowników, poprzez influencerów, aż po strategicznych partnerów biznesowych.
Fragment strony internetowej Starbucks. Na grafice znajdują się elementy strony, które opisują komunikację matki, logo i jego historię oraz paletę kolorystyczną do opakowań.
Fragment strony internetowej Starbucks. Na grafice znajdują się opakowania, karty podarunkowe, fragmenty strony i menu, które przedstawiają, w jaki sposób są używane ilustracje.
Brandbook Starbucks opisuje ekspresję marki oraz jej zastosowanie w lokalach, na opakowaniach i materiałach promocyjnych.
Wybrane strony z brandbooka Glossier. Opisują one komunikację i język marki, wytyczne do zdjęć oraz pozycjonowanie firmy względem innych firm z branży beauty.
Komunikacja i pozycjonowanie marki opisane w brandbooku Glossier.

Wytyczne języka wizualnego i geneza powstania znaku (logotyp, sygnet, kolorystyka i pile ochronne)

Wytyczne wizualne określają, w jaki sposób marka komunikuje swoją tożsamość poprzez elementy graficzne. Ta sekcja brandbooka zawiera informacje dotyczące palety kolorów, typografii, używanych motywów graficznych, symbolioraz ich zastosowania, gwarantując konsekwencję i jednolitość prezentacji marki w różnych środkach przekazu.

Gdy potrzebujemy dokładniejszych instrukcji dotyczących konkretnych elementów, tworzone są bardziej szczegółowe wytyczne. Mogą one dotyczyć różnorodnych obszarów, takich jak:

  • Zastosowanie i budowa logo – dokładne instrukcje dotyczące jego rozmieszczenia, odpowiednich i niedozwolonych modyfikacji, jak również kontekstów, w których powinno (lub nie powinno) być używane.
  • Logo animowane i 3D – zasady dotyczące animowania logo czy jego trójwymiarowego przedstawienia, szczególnie ważne dla mediów cyfrowych i filmowych oraz do celów promocyjnych.
  • Co-branding – zasady stosowania logo w kontekście współpracy z innymi markami lub przy okazji specjalnych wydarzeń.
  • Key visual dla social media – określenie formatów postów, barwy logo, typografii, tonacji komunikatu oraz specyfiki interakcji na różnych platformach.
  • Fotografia i multimedia – wytyczne dotyczące stylu, tematyki i kompozycji zdjęć, filmów oraz innych mediów wizualnych, które odpowiadają tożsamości marki.
  • Specyficzne kanały komunikacji – instrukcje dotyczące tworzenia reklam drukowanych, banerów, spotów telewizyjnych czy radiowych.
  • Odzież firmowa – zasady dotyczące możliwości stosowania logo, kolorystyki i innych elementów marki na ubraniach pracowników.
  • Oznakowanie fizyczne – instrukcje dotyczące umieszczania logo i innych elementów na firmowych budynkach, pojazdach czy w miejscach eventów.
  • Materiały promocyjne – jak marka powinna być prezentowana na wizytówkach, ulotkach, plakatach, gadżetach reklamowych itp.
  • Opakowania produktów – specyfikacje dotyczące projektu, kolorystyki, materiałów, treści i lokalizacji elementów marki na opakowaniach dla zapewnienia spójności w różnych liniach produktów i segmentach rynku.
  • Strona internetowa, sklep internetowy czy aplikacje mobilne – zasady dotyczące projektowania interfejsu użytkownika, elementów wizualnych, rozmieszczenia treści oraz interakcji z użytkownikami.
  • Materiały do prezentacji – wytyczne dla prezentacji marki w PowerPoint lub Keynote, dokumentach PDF oraz innych formatach używanych do komunikacji zewnętrznej lub wewnętrznej.
  • Stand stoiska na targach – zasady dotyczące projektowania stoiska targowego, w tym elementów graficznych, oznakowania oraz interakcji z odwiedzającymi.
  • Materiały edukacyjne – instrukcje dotyczące wykorzystania logo w różnych sytuacjach w materiałach szkoleniowych, webinarach czy prezentacjach.
  • Punkty sprzedaży – zasady prezentowania marki w miejscach sprzedaży, na ekranach, w witrynach sklepowych czy na materiałach POS.
  • Bohater marki (brand hero) – opis i wskazówki dotyczące postaci lub symbolu, który personifikuje wartości marki i pełni rolę jej „ambasadora”. Może to być zarówno postać ludzka, zwierzę, postać animowana czy inny symbol.
  • Kampanie tematyczne – adaptacja języka wizualnego do określonych kampanii czy wydarzeń sezonowych (np. świąteczne wersje logo).
  • Adaptacje kulturowe lub regionalne – instrukcje dotyczące dostosowywania logo do różnych rynków lub grup kulturowych.
Fragmenty brandbooka NASA z 1975 r. Mają one formę drukowanej książki. Wybrane strony przedstawiają zasady użycia logo, układy treści w firmowych dokumentach, kolory firmowe oraz oznakowanie pojazdu.
Brandbook NASA z 1975 r. zawiera wytyczne dotyczące języka wizualnego, oznakowania pojazdów oraz wyglądu firmowych dokumentów.
Fragmenty strony internetowej IBM. Na grafice znajdują się elementy opisujące logo, dopuszczalne warianty kolorystyczne znaku, firmową typografię oraz przykład użycia kolorystyki firmowej w interfejsie aplikacji.
Brandbook IBM jest dostępny na oficjalnej stronie internetowej.
Fragmenty strony internetowej z wytycznymi języka wizualnego firmy Slack. Przedstawiają one zasady użycia logo, kolorystykę firmową oraz elementy aplikacji z wytycznymi do użycia typografii i emoji w reakcjach na wiadomości.
Brandbook Slacka zawiera m.in. szczegółowe wytyczne dotyczące wyglądu i działania aplikacji.

Część prawna

Ta sekcja pojawia się w dokumencie marek, które szczególnie chronią swój kapitał na gruncie prawnym np. rejestrując znak w urzędzie patentowym. Może zawierać informacje dotyczące praw autorskich do wszystkich elementów wizualnych i tekstowych marki, a także szczegóły dotyczące znaków towarowych i innych praw własności intelektualnej. Dzięki temu marka jest chroniona przed potencjalnymi naruszeniami, a wszyscy współpracujący partnerzy są świadomi, jakie są zasady korzystania z udostępnionych materiałów. Jeśli firma korzysta z zewnętrznych zasobów (np. banków zdjęć, wykupionych krojów liter), informacje dotyczące licencji i warunków ich użytkowania także są tu uwzględnione.

Decydując o zakresie brandbooka, kieruj się unikalnymi potrzebami i celami Twojej marki. Gdy głównym celem jest przedstawienie wizualnej tożsamości, skupienie się na kluczowych, klasycznych elementach będzie optymalne. Jeśli jednak chcesz, aby brandbook był kompletnym źródłem informacji o Twojej marce, rozważ włączenie bardziej zaawansowanych sekcji i narzędzi.

Fragment strony interentowej Instagram z wytycznymi prawnymi dotyczącymi użycia znaku. Na stronie znajduje się logo Instagram do pobrania oraz szczegółowe opisy dotyczace zasad korzystania ze znaku i nazwy marki.
Przykład kwestii prawnych na przykładzie logo Instagrama. Na podstronie opisane są zasady korzystania ze znaku firmowego i nazwy marki.
Strona z brandbooka Resibo, na której znajduje się tabela z certyfikatami i pojemnościami, które są wymagane na etykietach opakowań.
Brandbook Resibo opisuje dane informacyjne i certyfikaty wymagane na różnych rodzajach opakowań oraz zawiera informacje o minimalnej skali tych elementów.

Zakres księgi identyfikacji wizualnej – jak korzystać z brand booka

Logo

  1. Opis symboliki znaku firmowego – krótka historia i filozofia stojąca za logotypem.
  2. Warianty logo:
    1. podstawowa (pełna) wersja logotypu
    2. wersja skrócona/monogram
    3. wersja pozioma/pionowa (jeśli istnieje)
    4. wersja czarno-biała
    5. wersja negatywowa (na ciemnych tłach)
    6. wersja z hasłem marki, taglinem
    7. wskazówki dotyczące stosowania sygnetu, jeśli marka używa takiego elementu oddzielnie od logotypu
  3. Konstrukcja logo:
    1. siatka konstrukcyjna logo, wskazująca kluczowe elementy jego budowy
    2. proporcje i odległości między elementami znaku
  4. Pole ochronne znaku – minimalna przestrzeń wokół logo, gwarantująca jego czytelność.
  5. Skalowanie logo:
    1. minimalne i maksymalne dozwolone rozmiary logo w druku
    2. minimalne i maksymalne dozwolone rozmiary logo w wyświetlaniu na ekranie
    3. wytyczne dotyczące zachowanie proporcji podczas skalowania, unikając rozciągania lub zniekształcania
  6. Użycie kolorów bezpośrednio w logo:
    1. specyfikacja kolorystyczna dla każdej części logotypu
    2. zalecane i zakazane kombinacje kolorystyczne
  7. Dozwolone użycia i zakazane modyfikacje – przykłady niewłaściwego stosowania logo.
  8. Warianty tła – instrukcje dotyczące używania logo na różnych tłach.
  9. Minimalna grubość linii w logo dla różnych metod druku – w zależności od technologii druku, pewne detale mogą zanikać lub stać się mniej czytelne, zwłaszcza w małych rozmiarach.
Strona z brandbooka Mobipol przedstawiająca logo firmy oraz pole ochronne.
Strona z brandbooka Mobipol przedstawiająca skalowanie znaku oraz jego minimalną wielkość.
Pole ochronne i wytycznie dotyczące skalowania znaku opisane w brandbooku Mobipol.
Strona z brandbooka Naturalnej Drogerii. Na sześciu grafikach są pokazane niewłaściwe użycia znaku jako przykład, czego nie należy robić z logo.
Niedozwolone użycia znaku na przykładzie brandbooka Naturalnej drogerii.

Kolorystyka

  1. Główna paleta kolorów:
    1. opis głównych kolorów firmowych, które reprezentują charakter i wartości marki
    2. kody kolorów w różnych formatach, tj. CMYK (dla druku), RGB (dla wyświetlania), HEX (dla webu) i Pantone (dla zapewnienia spójności kolorów w różnych mediach)
    3. przykłady, gdzie i kiedy używać głównych kolorów w ramach materiałów marki
  2. Kolory uzupełniające:
    1. opis kolorów, które uzupełniają główną paletę kolorów i rozszerzają zakres wizualny marki wraz z kodami w różnych formatach
    2. wskazówki, gdzie te kolory najlepiej się sprawdzają i jak można je łączyć z głównymi kolorami
  3. Kolory akcentowe:
    1. opis kolorów, które służą do zwracania uwagi, podkreślania ważnych elementów lub dodawania głębi do projektu wraz z kodami w różnych formatach
    2. jak i gdzie używać kolorów akcentowych, wskazówki dotyczące ich stosowania w połączeniu z innymi kolorami palety
  4. Zastosowanie kolorystyki:
    1. wskazówki i przykłady dotyczące efektywnego łączenia kolorów w różnych mediach i formatach
    2. ostrzeżenia i wskazówki na temat sytuacji, w których pewne kombinacje kolorów mogą być problematyczne lub niezalecane
    3. konteksty specyficzne – jeśli istnieją, wskazówki dotyczące użycia kolorów w konkretnych kontekstach, np. w reklamie telewizyjnej, na billboardach, w aplikacjach mobilnych itp.
Strona z brandbooka Resibo przedstawiająca firmową kolorystykę. Na plamach koloru są opisane nazwy serii oraz opis dotyczący symboliki poszczególnych barw.
Kolorystyka opakowań Resibo została szczegółowo opisana w brandbooku.
Strona z brandbooka Mobipol z trzema kolorami firmowymi oraz odcieniami tych kolorów.
Odcienie kolorów firmowych używanych przez Mobipol.

Typografia

  1. Kroje główne:
    1. prezentacja dominujących krojów pisma, które odzwierciedlają ducha marki
    2. wskazówki dotyczące optymalnego wykorzystania głównych krojów pisma w wybranych materiałach czy kontekstach
  2. Kroje uzupełniające i dodatkowe:
    1. prezentacja dodatkowych krojów pisma, które mogą być używane w specyficznych sytuacjach lub dla urozmaicenia materiałów
    2. wskazówki, w jakich materiałach i kontekstach najlepiej stosować te kroje, tak aby nie kolidowały z głównym przekazem marki
  3. Hierarchia treści:
    1. tytuły i nagłówki – określenie wag i stylów dla różnych poziomów tytułów i nagłówków
    2. tekst główny – wskazówki dotyczące stylu i wielkości czcionki dla tekstu głównego
    3. cytowania i wyróżnienia – zalecenia dotyczące stylizacji cytowań oraz innych elementów wyróżnionych
  4. Ogólne zasady:
    1. interlinia – zalecenia dotyczące odległości między wierszami tekstu
    2. odstępy i marginesy – wskazówki dotyczące przestrzeni wokół bloków tekstu i odstępów między akapitami
    3. światło międzyliterowe – zalecenia dotyczące odległości między literami w tekście
    4. wielkość fontów – zalecenia dotyczące odpowiedniej wielkości tekstów dla różnych elementów, uwzględniając różne media (druk, ekran) oraz konteksty (banery reklamowe, materiały informacyjne, strona internetowa itp.)

Elementy warte dodania w dziale typograficznym:

  • Kompatybilność i alternatywy – w przypadku, gdy główne kroje pisma nie są dostępne, jakie są zalecane alternatywy.
  • Stylizacje i odmiany – wskazówki dotyczące stosowania różnych wariantów fontów (pogrubienie, kursywa, kapitaliki, wersaliki).
  • Licencjonowanie – informacje o licencjach do używanych krojów pisma i dozwolonym zakresie użycia.
  • Znaki specjalne i ikonografika – wskazówki dotyczące korzystania z różnych znaków specjalnych, ligatur lub ikon dostępnych w danym kroju pisma.
Strona z brandbooka Coders3, na której pokazane są przykłady dwóch krojów pisma, ich nazwy oraz opis, w jakich sytuacjach nalezy używać danych fontów.
Instrukcja stosowania typografii Coders3.
Fragment brandbooka Resibo. Na fragmencie tylnej etykiety są zaznaczone odległości pomiędzy treściami. Strona opisuje typografię i odległości na opakowaniach.
Wytyczne dotyczące typografii i odległości między treściami na opakowaniach Resibo.

Key visual

  1. Prezentacja wizualnych elementów marki:
    1. główne motywy graficzne, które odzwierciedlają charakter i wartości marki
    2. charakterystyczny styl, powtarzające się wzory czy tekstury, które pomagają wyróżnić i rozpoznać markę w różnych kontekstach
  2. Ikony i ilustracje:
    1. wytyczne dotyczące grafik i ilustracji, które są zgodne z charakterem marki
    2. przykłady odpowiedniego i nieodpowiedniego użycia ikon i ilustracji w kontekście marki
  3. Zastosowanie:
    1. wskazówki dotyczące odpowiedniego umieszczania i skalowania elementów wizualnych w różnych mediach
    2. przykłady zastosowania key visual w materiałach promocyjnych, reklamach, stronie internetowej itp.
    3. przykłady zabronionego użycia lub modyfikowania key visualu
    4. wskazówki opisujące, kiedy i jak można nieznacznie modyfikować elementy wizualne, dostosowując je do konkretnych potrzeb, nie tracąc jednocześnie spójności marki
Infografika przedstawiająca system marki za pomocą kół. W centrum znajduje się treść "Tożsamość marki", a na zewnętrznych okręgach opisane są "Język wizualny" oraz "Zastosowanie". Grafika przedstawia, jak tożsamość marki definiuje język.

Popularne błędy w tworzeniu brandbooka

Każdy proces twórczy niesie ze sobą ryzyko popełnienia błędów. W przypadku brandbooka, dokumentu o fundamentalnym znaczeniu dla identyfikacji marki, każdy błąd może prowadzić do poważnych konsekwencji. Omówmy najczęściej spotykane problemy i sposoby ich unikania.

Struktura i czytelność

Zbyt ogólne wytyczne

Skuteczny brandbook wymaga precyzyjnie formułowanych wytycznych. Gdy są one zbyt ogólne, różne osoby lub zespoły mogą interpretować je na wiele sposobów. To z kolei może prowadzić do niespójności w komunikacji marki oraz jej prezentacji wizualnej.

Zbyt skomplikowany język

Brandbook powinien być zrozumiały dla szerokiej grupy odbiorców, nie tylko specjalistów. Używanie zbyt technicznych terminów czy skomplikowanego słownictwa może powodować, że osoby mniej zaznajomione z tematem będą miały trudności z jego zrozumieniem. Jeśli z Twoim dokumentem będą pracować osoby nie posiadające projektowego doświadczenia, rozważ uproszczenie języka.

Brak dobrej nawigacji

Jednym z najważniejszych aspektów dokumentu jest jego czytelność. Dokument, który jest źle strukturyzowany, bez jasnych oznaczeń czy spisu treści, może sprawić, że zespoły stracą czas na poszukiwanie potrzebnych informacji. Warto zadbać o logiczną strukturę, wyraźne nagłówki oraz spis treści.

Proces tworzenia

Niewłaściwy wybór wykonawcy

Tworzenie brandbooka to zadanie wymagające nie tylkotechnicznego know-how, ale także dogłębnego zrozumienia wartości, misji i wizji marki. Zatrudnienie wykonawcy nie będącego specjalistą w dziedzinie brandingu lub kogoś, kto nie potrafi pojąć esencji marki, może skutkować stworzeniem brandbooka, który nie oddaje jej autentycznego obrazu.

Niewystarczająca analiza potrzeb

Tworzenie brandbooka nie może opierać się tylko na intuicji. Niewystarczająca analiza potrzeb marki, jej wartości, celów czy grupy docelowej może prowadzić do stworzenia dokumentu, który nie będzie odpowiadał rzeczywistym potrzebom i wyzwaniom. Przed przystąpieniem do tworzenia brandbooka warto przeprowadzić dokładną analizęi konsultacje z różnymi działami firmy.

Brak aktualizacji i audytów

Marki nie stoją w miejscu. Zmieniają się, adaptują, ewoluują. Brandbook, który nie jest aktualizowany, szybko staje się przestarzały i może nie odpowiadać aktualnym wyzwaniom rynkowym. Regularne przeglądy i aktualizacje są podstawą do zapewnienia dobrej funkcjonalności dokumentu. O tym, jak przeprowadzaćaudyty brandbooka, napisaliśmy dedykowany poradnik.

Nieuwzględnienie kulturowych różnic

Dla marek działających globalnie ważne jest, aby brandbook uwzględniał różnice kulturowe. To, co działa w jednym kraju, może być nieodpowiednie lub niezrozumiałe w innym. Dokument powinien być dostosowany do różnych rynków i kultur.

Brak zgodności ze strategią marki

Niezgodność między poszczególnymi elementami marki może wprowadzać zamieszanie, osłabiając jej rozpoznawalność czy reputację. Właściwie skonstruowany brandbook, który odzwierciedla misję, wizję i wartości firmy, wzmacnia jej wizerunek i pomaga budować długotrwałe relacje z klientami.

Fragment brandbooka Kaiterra. Na trzech stronach są opisane wytyczne dotyczące języka marki oraz komunikacji.
Brandbook marki Kaiterra opisuje wartości firmy oraz zawiera wytyczne dotyczące komunikacji i używanego w niej języka, aby był on zgodny ze strategią marki.

Nieuwzględnienie feedbacku od zespołu

Tworzenie brandbooka nie powinno być procesem jednostronnym. Zespoły, które będą korzystać z tych wytycznych, mogą dostarczyć cenne uwagi i sugestie, które pomogą udoskonalić ostateczny dokument.

Bariery w użytkowaniu

Brak przystępnych przykładów

Przykłady konkretyzują abstrakcyjne wytyczne, pokazując jasno, jak ich stosowanie powinno wyglądać w praktyce. Bez nich użytkownicy brandbooka mogą czuć się zagubieni, co zwiększa ryzyko błędnej interpretacji zasad. Dostęp do zrozumiałych i reprezentatywnych przykładów zwiększa skuteczność dokumentu i pomaga w osiągnięciuspójności wizualnej i komunikacyjnej marki.

Zupełny brak elastyczności

Chociaż brandbook służy jako drogowskaz dla marki, nie powinien krępować kreatywności. Zbyt restrykcyjne wytyczne mogą ograniczać zdolność do reagowania na nieprzewidziane sytuacje rynkowe. Właściwie wyważone wytyczne pozwalają na utrzymanie spójności wizerunku, jednocześnie zachowując pewien margines swobody w prezentacji marki. Taka elastyczność jest niezbędna w szybko zmieniającym się świecie biznesu.

Brak wersji cyfrowej lub interaktywnej

Firmy, które korzystają wyłącznie z fizycznych wersji brandbooka, mogą napotkać na nowe wyzwania. W dzisiejszych czasach, kiedy praca zdalna stała się normą, dostępność brandbooka w formie cyfrowe jlub jako interaktywna platforma to obowiązek. Pozwala to na łatwe udostępnianie dokumentu różnym zespołom, a także na szybkie wyszukiwanie konkretnych informacji.

Brak tłumaczeń językowych

Wiele firm zatrudnia pracowników z różnych krajów i kultur. Jeżeli brandbook jest dostępny tylko w jednym, natywnym języku marki, może to stanowić poważną barierę w korzystaniu z dokumentu. Tłumaczenie brandbookana język angielski lub inne popularne języki umożliwia szerokie zrozumienie wytycznych przez cały międzynarodowy zespół, co przekłada się na lepszą i bardziej jednolitą komunikację marki.

Zbyt wąska perpektywa

Pominięcie aspektu ekologicznego

Coraz więcej konsumentów zwraca uwagę na ekologiczny aspekt działalności firm. Brandbook powinien więc uwzględniać wytyczne dotyczące komunikacji w kwestiach związanych z ochroną środowiska, np. zasad recyklingu opakowań czy korzystania z ekologicznych materiałów.

Pominięcie aspektu dostępności

Współczesne standardy wymagają od brandbooków uwzględnienia wytycznych na temat tworzenia treści przyjaznych dla wszystkich użytkowników, włączając w to osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Brandboook może zawierać konkretne zalecenia dotyczące projektowania materiałów komunikacyjnych, które są łatwo dostępne – na przykład przez zastosowanie odpowiednich kontrastów kolorystycznych, uwzględnienie opisów alternatywnych dla elementów graficznych, dostosowanie tekstów dla czytników ekranowych czy wersji materiałów w języku migowym. Takie podejście potwierdza, że marka jest otwarta i dostępna dla zróżnicowanej grupy odbiorców, nie wykluczając osób starszych lub z ograniczeniami ruchowymi i sensorycznymi.

Najważniejsze korzyści

Brandbook to nie tylko narzędzie dla grafików czy marketerów. To przede wszystkim kompendium wiedzy o Twojej marce, które pozwala na jej skuteczne budowanie i zarządzanie w zmieniającym się środowisku biznesowym. Bez względu na to, czy dopiero zaczynasz swoją przygodę z własną firmą, czy prowadzisz ją od lat – dobrze zaprojektowany brandbook z pewnością przyniesie liczne korzyści. Poniżej wskazujemy najważniejsze z nich.

Grafika z ikonami tłumacząca, dlaczego warto mieć brandbook. Najważniejsze korzyści to spójny wizerunek, zwiększona sprzedaż oraz większa rozpoznawalność.

1. Zapewnienie spójności wizerunkowej

Brandbook służy jako wszechstronny przewodnik, umożliwiając firmie zachowanie wizerunkowej spójności w różnorodnych kanałach komunikacji i sposobach interakcji z odbiorcami. Wytyczne te gwarantują, że bez względu na kontekst – czy to wirtualny, czy stacjonarny – przedstawienie marki pozostaje jednolite, ułatwiając klientom jej identyfikację i powiązanie z ich doświadczeniami.

2. Budowanie rozpoznawalności i lojalności klientów

Zapewnienie rozpoznawalności marki wymaga konsekwentnego używania charakterystycznych atrybutów wizualnych, takich jak specyficzna kolorystyka, logotyp i elementy graficzne. Stała prezentacja tych elementów nie tylko utrwala wizerunek marki w umysłach odbiorców, ale także buduje zaufanie i zwiększa ich przywiązanie. Brandbook zapewnia ramy, które pozwalają na zachowanie tej niezbędnej konsekwencji w każdym aspekcie komunikacji z klientem.

3. Efektywność i oszczędność w działaniach marketingowych

Brandbook nie tylko przyspiesza proces tworzenia materiałów marketingowych, ale także zwiększa ich precyzję i skuteczność. Wyraźnie określone wytyczne pozwalają zespołom oraz partnerom marki na zharmonizowane działanie, minimalizując czas poświęcany na uzgadnianie koncepcji i szczegółów. Istotne jest również to, że choć dobry brandbook zapewnia stabilne fundamenty, pozwala także na elastyczność w reagowaniu na nowe trendy i zmiany na rynku. Dzięki temu materiały marketingowe są zawsze aktualne, a marka może się rozwijać i odpowiadać na potrzeby konsumentów, zwiększając swoją rozpoznawalność i efektywność marketingową.

4. Gwarancja wysokiej jakości we współpracach

Współpracując z grafikami, drukarniami, agencjami kreatywnymi, inwestujesz konkretne pieniądze w realizację projektu. Jeśli coś idzie niezgodnie z planem lub nie spełnia ustalonych standardów,brandbook staje się narzędziem umożliwiającym egzekwowanie jakości usług biznesowych. Jeśli Twój partner nie przestrzega określonych wytycznych, możesz dokładnie wskazać, gdzie doszło do niezgodności. Brandbook nie tylko usprawnia procesy, ale również chroni budżet Twojej firmy.

Fragment brandbooka Resibo, na którym przedstawiony jest obrys formy własnej dla butelek szamponów i odżywek.
Fragment brandbooka Resibo, na którym przedstawiona jest butelka szamponu oraz kartonik olejku do włosów. Strona zawiera informacje na temat wytłoczenia logo, które pojawia się na opakowaniach.
Brandbook Resibo opisuje wytyczne dotyczące unikatowej formy opakowań.

5. Zachowanie ciągłości prac przy zmianach kadrowych

Zmiany kadrowe, w szczególności w działach marketingu i grafiki, mogą wywołać zakłócenia w jednolitej komunikacji marki. Brandbook okazuje się wówczas niezbędnym narzędziem, które zapewnia efektywne wdrożenie nowych pracowników w struktury firmy. Dzięki przejrzystym instrukcjom, nowi członkowie zespołu mogą szybko przyswoić filozofię marki i kontynuować pracę nad jej wizerunkiem, co minimalizuje ryzyko nieporozumień czy opóźnień.

6. Wsparcie w budowaniu wizerunku pracodawcy

Dzięki jasno określonym wartościom i misji zawartym w brandbooku, nie tylko wzmocnisz zaangażowanie obecnych pracowników, ale również skuteczniej przyciągniesz wartościowych kandydatów. Posiadanie spójnych wytycznych dotyczących marki ułatwia prezentację firmy jako atrakcyjnego miejsca pracy. Kandydaci szybciej zrozumieją, z czym będą się utożsamiać i do czego dążyć w ramach organizacji, co przekłada się na lepszy proces rekrutacji i integracji z zespołem.

7. Wsparcie w rebrandingu

Rebranding to proces, który wymaga pełnego zaangażowania i zrozumienia na wszystkich szczeblach firmy. Brandbook stanowi w tej zmianie cenną pomoc, zapewniając, że informacja o nowym wizerunku jest jasna i spójna dla całego zespołu. Wytyczne w nim zawarte zapewniają jednolitość działań, umożliwiają szybką adaptację pracowników i pomagają w zachowaniu najważniejszych wartości marki dzięki brand bookowi. Jest to zatem narzędzie nie tylko oszczędzające czas, ale także kluczowe dla płynnego i zrozumiałego przejścia przez transformację marki.

8. Ułatwienie w skalowaniu i ekspansji

Rozszerzanie działalności marki na nowe sektory i rynki stawia przed nią wyzwanie dostosowania się do zróżnicowanych oczekiwań i potrzeb konsumenckich przy jednoczesnym zachowaniu podstawowej tożsamości. Brandbook, jako kompendium wiedzy o marce, dostarcza narzędzi niezbędnych do tego procesu. Dzięki jasnemu zestawowi wytycznych, marka może nie tylko efektywnie kształtować swoją obecność w różnych kontekstach, ale również dbać o konsekwencję w komunikacji i wizerunku.

9. Prawne zabezpieczenie marki

Brandbook to nie tylko przewodnik po stylu marki, ale także jej ochrona prawna. Jego wytyczne służą jako pierwsza linia obrony przed nieautoryzowanymi zmianami w prezentacji marki, użyciem jej elementów czy plagiatem, pomagając w zachowaniu unikalnego charakteru marki. Odpowiednie stosowanie brandbooka może znacznie ograniczyć ryzyko konfliktów prawnych związanych z własnością intelektualną.

Posiadanie dobrze zaprojektowanego brandbooka to inwestycja w przyszłość marki. Dzięki niemu łatwiej osiągnąć spójność wizerunkową, budować rozpoznawalność, a także zaoszczędzić czas i zasoby w dłuższej perspektywie. W walce o uwagę i zaufanie klientów, gdzie każdy detal ma znaczenie, brandbook staje się sprawdzonym przewodnikiem.

Koszty braku brandbooka

Nie należy mylić braku księgi marki z brakiem strategii brandingowej. Choć oba pojęcia bywają używane wymiennie, odnoszą się do różnych aspektów zarządzania marką. Nieposiadanie brandbooka może skutkować wieloma niepożądanymi konsekwencjami, które zależą od specyfiki i rozmiaru organizacji.

Brak brandbooka nie jest równoznaczny z brakiem strategii brandingowej, choć te dwa elementy często są ze sobą ściśle powiązane. Brandbook to narzędzie implementujące strategię brandingową poprzez konkretne wytyczne wizualne i komunikacyjne, podczas gdy strategia brandingowa definiuje ogólne kierunki rozwoju i pozycjonowanie marki. Nieposiadanie brandbooka może prowadzić do niekonsekwencji w przekazie marki, co z kolei wpływa na jej rozpoznawalność i percepcję wśród odbiorców.

Dla lokalnych przedsiębiorstw, kierujących swoją ofertę do węższej grupy odbiorców, brandbook może nie być priorytetem. Niemniej jednak nawet w takim przypadku pewne wytyczne dotyczące wizerunku i komunikacji zwiększają skuteczność działań promocyjnych. W przypadku większych organizacji, działających w skali krajowej czy międzynarodowej, konsekwencje braku brandbooka mogą być bardziej dotkliwe. Poniżej podajemy kilka przykładów.

Zwiększone koszty produkcji

Niejasne wytyczne mogą prowadzić do błędów w działaniach reklamowych, produkcji materiałów marketingowych czy nawet produkcji opakowań. Błędy te mogą skutkować dodatkowymi kosztami związanymi z poprawkami, ponownym drukiem czy dystrybucją.

Wydłużony czas decyzji

Brak wyraźnych zasad komplikuje i wydłuża procesy decyzyjne związane z wizerunkiem marki.

Potencjalne nieporozumienia z dostawcami

Podczas współpracy z zewnętrznymi agencjami czy freelancerami, brak brandbooka może prowadzić do nieporozumień dotyczących oczekiwań wizualnych i komunikacyjnych.

Większe ryzyko utraty spójności wizerunkowej

Jeśli firma przechodzi przez okres szybkiej ekspansji lub dużych zmian, brak ustalonych wytycznych może doprowadzić do utraty spójności w komunikacji i prezentacji marki.

Trudności w monitorowaniu wizerunku marki

Bez określonych standardów trudno jest monitorować i analizować, czy działania marketingowe i komunikacyjne są zgodne z oczekiwaniami marki.

Ryzyko uszczerbku na reputacji

Niespójny, niejednoznaczny wizerunek może zniechęcić potencjalnych klientów i partnerów, obniżając zaufanie do marki i wpływając negatywnie na przychody.

Trudności w utrzymaniu kultury firmy

Bez brandbooka, który odzwierciedla misję, wizję i wartości marki, może być trudniej wskazać nowym pracownikom i partnerom, czego firma oczekuje i w co wierzy.

Ryzyko niezamierzonych zmian wizerunkowych

Bez jednoznacznych zasad dotyczących marki, istnieje ryzyko, że pracownicy lub partnerzy wprowadzą niechciane zmiany, które w dłuższej perspektywie mogą oddziaływać na postrzeganie marki przez odbiorców.

Komu udostępnić brandbook?

Prawidłowe zarządzanie marką nie polega jedynie na dobrze przemyślanej strategii, ale także na zaangażowaniu wszystkich osób, które przyczyniają się do jej promocji i komunikacji. Jednym z kluczowych elementów w tym procesie jest udostępnienie brandbooka wszystkim podmiotom, które wspólnie będą budować jednolity i silny wizerunek marki.

Poniżej znajdziesz przykładową listę pracowników i partnerów, którym warto przekazać dostęp do wytycznych wizerunkowych Twojej marki.

Wewnętrznie

  • Kadra zarządzająca
  • Dział marketingu i sprzedaży
  • Graficy
  • Prawnicy
  • Obsługa klienta
  • Dział HR
  • Pracownicy tworzący prezentacje

Zewnętrznie

  • Studia brandingu, projektanci graficzni, dyrektorzy kreatywni i artystyczni
  • Agencje reklamowe i agencje social media
  • Firmy PR
  • Drukarnie
  • Producenci opakowań
  • Fotografowie
  • Architekci i projektanci wnętrz
  • Copywriterzy i redaktorzy
  • Organizatorzy eventów
  • Partnerzy co-brandingowi

Kluczem do skutecznego zarządzania marką jest dostarczenie odpowiednich narzędzi odpowiednim ludziom. Udostępnianie brandbooka jest krokiem w tym kierunku, ale pamiętajmy, aby robić to rozważnie i kontrolować dostęp.

Gdzie i jak udostępniać graficzny znak marki

Brandbook stanowi cenne źródło informacji i zasad dla osób zaangażowanych w budowanie wizerunku marki, dlatego jego dostępność powinna być równoważona z dobrą ochroną. W zależności od skali działalności przedsiębiorstwa i charakteru jej promocji, brandbook może być udostępniony wewnętrznie pracownikom i partnerom biznesowym, a także zewnętrznie dla mediów i szerszej publiczności. Wybór systemu udostępnienia powinien uwzględniać zarówno potrzeby komunikacyjne, jak i konieczność zabezpieczenia zawartości przed nieupoważnionym dostępem.

Sposoby udostępniania a rozmiar firmy

Małe firmy

Małe przedsiębiorstwa często charakteryzują się ograniczonymi zasobami i zespołami. Branding w takim kontekście skupia się na budowaniu lokalnej rozpoznawalności i lojalności klientów. Znajomość i stosowanie się do brandbooka przez wszystkich pracowników jest kluczowe.

Przydatnymi rozwiązaniami mogą być:

  • Chmura (np. Google Drive, Dropbox) – to narzędzia intuicyjne w obsłudze, zwykle dostępne z dowolnego miejsca. Oferują różne poziomy uprawnień dostępu.
  • Platformy do zarządzania projektami (jak Trello, Asana) – są popularne w zarządzaniu projektami, ale ich główną funkcją nie jest udostępnianie dokumentów. Mogą być użyteczne w kontekście projektów związanych z brandingiem, ale nie są one idealnym miejscem do przechowywania i udostępniania brandbooka.
  • Drukowane wersje – dla niektórych firm fizyczna wersja brandbooka może być użyteczna, zwłaszcza jeśli ma być prezentowany podczas spotkań czy warsztatów.

Średnie firmy

Posiadają większą strukturę, złożone działania marketingowe oraz szerszy zasięg. Potrzebują więc bardziej zaawansowanego zarządzania brandbookiem, aby utrzymać jednolitość wizerunku na różnych poziomach i lokalizacjach.

W tym przypadku dokument można udostępniać przez:

  • Dedykowany serwer – daje większe bezpieczeństwo i możliwość szczegółowej kontroli dostępu, dzięki indywidualnie konfigurowanym zasobom, które mogą być zarządzane zarówno lokalnie, jak i zdalnie. Dobre rozwiązanie dla firm, które pragną pełnej autonomii w zarządzaniu swoimi danymi.
  • Platformy do zarządzania dokumentami – na przykład Microsoft SharePoint, które ułatwiają współdzielenie, aktualizację i śledzenie zmian w dokumentach, co jest niezbędne, gdy brandbook jest często aktualizowany.
  • Wewnętrzne sieci intranetowe – umożliwiają centralizowane przechowywanie brandbooka w bezpiecznym środowisku, gdzie dostęp jest ściśle ograniczony do wyznaczonych pracowników. To zapewnia skuteczną ochronę przed nieuprawnionym wykorzystaniem i zagwarantuje, że tylko uprawnione osoby mogą wprowadzać zmiany lub dystrybuować materiały.

Duże firmy

Korporacje i globalne marki działają na wielu rynkach i w wielu kręgach kulturowych. Ich potrzeby brandingowe są złożone, z uwzględnieniem różnorodności regionalnych oraz wyzwania, jakim jest utrzymanie spójności. Dokumenty firmowe muszą być dostępne dla setek, jeśli nie tysięcy pracowników, partnerów i dostawców.

  • Publiczne platformy (np. dedykowane strony dla mediów) – są projektowane tak, aby umożliwić masową dystrybucję materiałów marki, jednocześnie zapewniając łatwy dostęp dla mediów i innych zainteresowanych stron. Takie platformy często zawierają biblioteki zasobów, gdzie można znaleźć niezbędne materiały, jak logo firmy, wytyczne dotyczące marki czy zdjęcia produktów.
  • Dedykowane aplikacje do zasobów firmowych (np. Adobe Experience Manager) – umożliwiają centralne zarządzanie treściami, a co za tym idzie kontrolę nad najnowszą wersją brandbooka i jego spójnością na wszystkich rynkach. Dzięki funkcjom zarządzania dostępem, odpowiednie osoby w różnych lokalizacjach mogą łatwo pobrać aktualne wytyczne. Takie platformy zapewniają także możliwość personalizacji treści dla poszczególnych regionów, przy jednoczesnym zachowaniu globalnych standardów marki.
  • Wewnętrzne sieci VPN i intranet – dla korporacji z rozgałęzioną strukturą globalną, bezpieczeństwo i kontrola dostępu do firmowych zasobów są priorytetem. Sieci VPN pozwalają pracownikom na zdalne logowanie się do systemów firmy z każdego miejsca na świecie, oferując poziom bezpieczeństwa porównywalny z pracą w biurze. Intranet, będący wewnętrzną siecią organizacji, umożliwia z kolei centralne zarządzanie dokumentacją i komunikacją, co ułatwia dystrybucję aktualnych brandbooków i zapewnia ich konsekwentne stosowanie przez wszystkich pracowników.

Dostęp publiczny

Jeżeli Twoja firma jest często wspominana w mediach lub uczestniczysz w licznych wydarzeniach branżowych, warto pomyśleć o publicznie dostępnym brandbooku. Dostarczenie redaktorom, grafikom i innym zainteresowanym stronom wytycznych dotyczących Twojej marki może znacząco zredukować Twoje zaangażowanie w ich indywidualne zapytania. Umożliwienie łatwego dostępu do zasad prezentowania Twojej firmy np. w dedykowanej zakładce na stronie internetowej może nie tylko ułatwić współpracę z mediami i partnerami, ale również wzmocnić spójność wizerunku Twojej marki.

W niektórych przypadkach zamiast pełnego press kitu wystarczy pakiet podstawowych materiałów graficznych – tak zrobiliśmy w przypadku marki Mobipol, która potrzebowała w łatwy sposób udostępnić dane dotyczące korzystania z samego logo.

Ważne jest, aby firmy dostosowały metodę udostępniania do konkretnego kontekstu, zasobów i potrzeb, a także miały na uwadze kwestie bezpieczeństwa i prywatności podczas dzielenia się ważnymi dokumentami.

Nie wszystkie informacje w brandbooku powinny być dostępne publicznie. Polecamy zastanowić się nad tym, które elementy są kluczowe dla wewnętrznej komunikacji, a które można udostępnić na zewnątrz. Więcej zasad dotyczących bezpiecznego udostępniania brandbooka omawiamy w tym artykule.

Znaczenie przestrzegania zasad brandbooka

Wszyscy pracownicy firmy, niezależnie od swojego stanowiska, kształtują wizerunek marki. Jednakże nierzadko z różnych powodów pomijają kluczowe wytyczne określone dla komunikacji wizerunkowej. Często są to drobne odstępstwa, ale skumulowane mogą prowadzić do poważnych nieścisłości w komunikacji i osłabienia marki. Przyjrzyjmy się bliżej, jak skutecznie wprowadzić i egzekwować te standardy, dbając o spójność i siłę marki.

Powody trudności

Aby zrozumieć, dlaczego niektórzy pracownicy czy partnerzy nie przestrzegają wytycznych zawartych w brandbooku, warto przyjrzeć się głównym przeszkodom, z którymi się spotykają. Często nie jest to kwestia niechęci czy lekceważenia marki, ale bardziej złożonych czynników, które mogą wpływać na ich decyzje i działania. Poniżej przedstawiamy najczęstsze z nich:

  • Brak świadomości – pracownicy mogą po prostu nie wiedzieć o istnieniu brandbooka lub nie rozumieć jego znaczenia.
  • Złożoność dokumentu – dokument może być zbyt obszerny lub niejasny. Jeśli nie są odpowiednio strukturyzowane, pracownicy mogą czuć się przytłoczeni ich zawartością i rezygnować z prób zrozumienia.
  • Brak dostępu – w wielu firmach dostęp do brandbooka jest ograniczony. Jeśli pracownik nie wie, gdzie szukać dokumentu czy jak go używać, naturalnie będzie miał trudności z przestrzeganiem jego zasad.
  • Oporność na zmiany – nowe wytyczne to często rewolucja w dotychczasowych nawykach zawodowych. Bez jasno przedstawionych korzyści dla pracowników oraz firmy, naturalnym odruchem może być opór i przywiązanie do starych metod działania.
  • Niedostateczne szkolenie – jeżeli brakuje odpowiednich narzędzi edukacyjnych, a wiedza nie jest regularnie odświeżana, istnieje ryzyko, że zasady zostaną źle zinterpretowane lub całkowicie pominięte.

Planowanie szkoleń

Efektywne przekazywanie zasad brandbooka pracownikom stanowi istotne wyzwanie dla każdej organizacji. W zależności od wielkości i charakterystyki firmy proces ten może przybierać różne formy.

W małych przedsiębiorstwach, gdzie relacje są bardziej bezpośrednie, istnieje naturalna możliwość przekazania kluczowych informacji na temat celów marki w sposób mniej formalny. Natomiast w dużych korporacjach, ze względu na złożoność strukturalną i rozproszenie geograficzne, konieczne jest bardziej systematyczne podejście. W tym wypadku e-learning wyróżnia się jako optymalne rozwiązanie – skalowalne, dostępne w każdej chwili, nie wymagające ciągłego angażowania trenerów. Dla tych, którzy preferują bardziej bezpośrednie podejście, organizacja regularnych warsztatów czy webinariów może być dobrą alternatywą.

Brandbook w procesie onboardingu

Dla wielu firm onboarding to kluczowy moment, w którym nowi pracownicy zaznajamiają się z kulturą, misją i wartościami organizacji. To idealny czas, by zapewnić im dogłębne zrozumienie wizji marki i wytycznych brandbooka. Wprowadzenie takiego szkolenia na początku ich ścieżki kariery w firmie nie tylko zapewnia, że będą od początku działać zgodnie z oczekiwaniami marki, ale także wzmacnia ich poczucie przynależności i zaangażowania. Szkolenie to powinno być przemyślane, angażujące i dostosowane do potrzeb nowych pracowników, aby od pierwszego dnia mogli stać się ambasadorami marki.

Monitorowanie przestrzegania zasad

Monitorowanie nie służy tylko kontrolowaniu, ale przede wszystkim zrozumieniu i doskonaleniu użytkowania. Istnieje wiele sposobów na to, jak dbać o spójność marki w organizacji: od regularnych audytów wizualnych (np. przeglądanie materiałów marketingowych, sprawdzanie strony internetowej), przez ankiety wewnętrzne, analizę feedbacku klientów, aż po spotkania i dyskusje z zespołem dbającym o wizerunek marki. Szczegółowy zakres audytów wizualnych omówiliśmy w osobnym poradniku. Wartość prawidłowego monitorowania polega na szybkim wykrywaniu nieprawidłowości i natychmiastowym reagowaniu, zanim drobne błędy przerodzą się w duże problemy.

Podsumowanie (TL;DR)

Brandbook to jedno z narzędzi strategii wizerunkowej, które definiuje i reguluje sposób, w jaki marka prezentuje się w różnych mediach i punktach kontaktu z klientem. Jego celem jest zapewnienie spójności komunikacji wizualnej i słownej marki.

Zakres brandbooka

Brandbook to esencja wizualnej i komunikacyjnej spójności firmy, odgrywająca ważną rolę w utrzymywaniu jej profesjonalnego wizerunku. Skupia się na czterech głównych obszarach:

  • Księga znaku – precyzuje użycie logo, typografii, kolorystyki oraz kluczowych motywów graficznych.
  • Komunikacja marki – definiuje ton i język, a także wartości, wizję i misję firmy.
  • Praktyczne zastosowania – określa sposób prezentacji marki w różnych mediach, od stron internetowych po materiały drukowane.
  • Prawa i licencje – zawiera informacje o licencjach i prawach autorskich, chroniąc tym samym prawa własności intelektualnej.

Zalety brandbooka

Stworzenie brandbooka jest inwestycją w klarowność komunikacji i spójność wizualną, które przekładają się na wzmocnienie pozycji rynkowej i usprawnienie działania wewnątrz firmy. Oto kluczowe korzyści, które daje taki dokument:

  1. Spójność wizerunkowa. Brandbook to gwarancja ciągłości i jednolitości w prezentacji marki, kluczowa dla jej rozpoznawalności.
  2. Budowanie lojalności. Dokument może Ci wzmocnić zaufanie klientów poprzez konsekwentny przekaz wizualny i komunikacyjny.
  3. Efektywność operacyjna. Brandbook umożliwia szybsze i tańsze realizowanie kampanii marketingowych dzięki wypracowanym standardom.
  4. Wysoka jakość współpracy. Gotowe wytyczne ułatwią egzekwowanie standardów jakości w relacjach z zewnętrznymi dostawcami i partnerami.
  5. Pomoc dla nowych pracowników. Brandbook ułatwia szybkie zapoznanie się ze standardami komunikacyjnymi firmy.
  6. Wsparcie w budowaniu marki pracodawcy. Dokument przyczynia się do kreowania atrakcyjnego wizerunku firmy jako miejsca pracy.
  7. Pomoc w rebrandingu. Zasoby brandingowe zebrane w jednym miejscu służą jako punkt odniesienia przy zmianach wizualnych i strategicznych marki.
  8. Skalowalność i ekspansja. Gotowe wzorce komunikacji ułatwiają rozwijanie działalności na nowe rynki.
  9. Ochrona prawna. Brandbook chroni przed nieautoryzowanym użyciem elementów marki, co ma znaczenie prawne.

Konsekwencje braku brandbooka

Nieposiadanie brandbooka może prowadzić do szeregu negatywnych skutków dla marki. Oto kluczowe wyzwania, z którymi mogą się mierzyć firmy nie posiadające wytycznych wizerunkowych:

  1. Większe wydatki – bez brandbooka koszty związane z produkcją, projektowaniem i niezbędnymi poprawkami mogą znacząco wzrosnąć.
  2. Opóźnienia w realizacji – brak odgórnych standardów wydłuża proces decyzyjny i wykonawczy w projektach, prowadząc do zauważalnych opóźnień.
  3. Biznesowe nieporozumienia – bez jednoznacznych wytycznych partnerzy kreatywni mogą mieć trudności z dostosowaniem się do oczekiwań, co prowadzi do błędów i nieporozumień.
  4. Niespójność wizerunku – firmy bez brandbooka częściej borykają się z problemem niespójnej prezentacji marki na różnych platformach i materiałach.
  5. Wyzwania w zarządzaniu wizerunkiem – bez brandbooka trudniej jest utrzymać kontrolę nad tym, w jaki sposób prezentowana jest marka.
  6. Trudności w budowaniu kultury organizacji – spójny brandbook wspiera kulturę marki, a jego brak może osłabiać tożsamość i wartości firmy.

Powszechne błędy

Efektywny brandbook to kluczowy element strategii marki, lecz łatwo o błędy, które mogą ograniczyć jego wartość. Oto kilka najczęstszych problemów:

  • Niedostosowanie do indywidualnych potrzeb – wytyczne bywają zbyt ogólne lub nadmiernie szczegółowe, co utrudnia ich zastosowanie.
  • Skomplikowany język – specjalistyczny żargon i nieprzemyślana struktura mogą zniechęcać użytkowników.
  • Brak aktualizacji – pominięcie regularnych audytów sprawia, że dokument traci na aktualności.
  • Pomijanie feedbacku użytkowników – opinie osób korzystających z brandbooka są cenne; ich ignorowanie może skutkować tworzeniem nieefektywnych lub niepraktycznych wytycznych.
  • Brak obrazowych przykładów – obrazowe przykłady są kluczowe dla lepszego zrozumienia i interpretacji wytycznych; ich brak może prowadzić do niejednoznaczności i błędów w stosowaniu brandbooka.

Dystrybucja brandbooka

Aby brandbook był skuteczny, musi być łatwo dostępny dla wszystkich zaangażoanych stron – zarówno wewnętrznie dla pracowników i osób decyzyjnych w firmie, jak i zewnętrznych partnerów czy dostawców usług. Sposoby dystrybucji i edukacji możemy podzielić na:

  • Cyfrowa – przez chmurę, platformy do zarządzania projektami, VPN, czy dedykowane aplikacje.
  • Fizyczna – drukowane wersje dla kluczowych osób decyzyjnych.
  • Szkolenia – organizacja warsztatów i edukacja zespołu w celu zapewnienia zrozumienia i przestrzegania wytycznych.

Posiadanie brandbooka to przede wszystkim świadome podejmowanie decyzji strategicznych, które mogą całkowicie odmienić sposób, w jaki postrzegana jest Twoja marka. Czy jesteś gotów wyróżnić się na tle konkurencji i zyskać lojalność klientów? Wyznacz sobie cel – niech ten poradnik posłuży jako pierwszy krok w drodze ku spójności i rozpoznawalności Twojej marki. Pamiętaj, że każda wielka marka zaczynała od pierwszej strony swojego brandbooka. Teraz nadszedł czas na Twoją historię.